Hyperbolisch afbouwen van antidepressiva

Medisch beoordeeld door: Ruben de Groot, arts Laatst beoordeeld:

Bij hyperbolisch afbouwen worden de absolute dosisstappen meestal kleiner naarmate de dosis lager wordt. Het doel is niet om een traject per definitie lang te maken, maar om de farmacologische verandering tussen opeenvolgende stappen gelijkmatiger te laten verlopen.

Waarom worden stappen kleiner?

De relatie tussen de dosis van een antidepressivum en het effect op aangrijpingspunten in het lichaam is niet altijd lineair. Daardoor kan het verschil tussen bijvoorbeeld een hoge en iets lagere dosis relatief beperkt zijn, terwijl de stap van een lage dosis naar nul bij sommige mensen duidelijker wordt gevoeld.

Nederlandse multidisciplinaire afbouwadviezen gebruiken daarom bij patiënten met risicofactoren voor onttrekkingsklachten steeds kleinere doseringen in het lagere dosisgebied.

Moet iedereen hyperbolisch afbouwen?

Nee.

Dat is een belangrijk uitgangspunt van Medicatie Afbouwpoli. Mensen zonder relevante risicofactoren kunnen vaak met de reguliere sterktes afbouwen. Een ingewikkeld schema voegt dan niet automatisch iets toe.

Een meer geleidelijke of hyperbolische aanpak kan met name worden overwogen wanneer: - u eerder duidelijke onttrekkingsklachten had; - u klachten kreeg na het vergeten van een dosis; - eerdere standaardstappen te groot bleken; - u vooral bij de laatste dosisstappen vastloopt.

Hoe ziet het principe eruit?

Bij een conventioneel schema kunnen de dosisstappen bijvoorbeeld eerst relatief groot zijn. Bij een hyperbolischer schema worden de absolute stappen later kleiner.

De exacte milligrammen hangen af van het middel. Op deze website geven we daarom geen universeel schema dat u zelfstandig moet volgen. Een individueel schema houdt rekening met uw geneesmiddel, dosering, voorgeschiedenis en reactie op eerdere stappen.

Is 10% afbouwen altijd nodig?

Nee. Een vaste regel zoals “altijd 10% per maand” is te star voor individuele medische zorg. Voor sommige mensen is dat onnodig langzaam; voor anderen kan zelfs een kleinere reductie nodig zijn.

Het relevante principe is: pas de stapgrootte en het tempo aan wanneer daar klinisch aanleiding voor is.

Welke formuleringen kunnen helpen?

Bij lage doseringen zijn standaardtabletten soms te grof. Afhankelijk van het geneesmiddel kunnen een vloeibare formulering, lagere sterkte of apotheekbereiding helpen om een gewenste dosis nauwkeurig te bereiken.

Verder lezen

Bronnen